De afgelopen dagen is in de media veelvuldig bericht over een recente uitbraak van meningokokkenziekte gemeld onder jongeren en studenten in de regio Kent van het Verenigd Koninkrijk. Daarbij zijn twee jonge mensen overleden en meerdere anderen ernstig ziek geworden. De uitbraak wordt in verband gebracht met intensief contact tussen jongeren, onder andere tijdens sociale activiteiten.
Bij meerdere patiënten is inmiddels meningokok serogroep B (MenB) vastgesteld. Onderzoek naar de exacte typering van alle gevallen loopt nog.
Wat is meningokokkenziekte?
Meningokokken zijn bacteriën die bij veel mensen in de neus of keel voorkomen zonder dat zij ziek worden. Soms dringt de bacterie het lichaam binnen en veroorzaakt ernstige ziekte, zoals hersenvliesontsteking (meningitis) of bloedvergiftiging (sepsis) of een combinatie hiervan.
De ziekte kan zeer snel verlopen en begint vaak met griepachtige klachten.
Waarom treft het vooral jongeren?
Jongeren en jongvolwassenen lopen een verhoogd risico, vooral wanneer zij dicht op elkaar leven of veel sociaal contact hebben, zoals op scholen, universiteiten of in het uitgaansleven. Overdracht gebeurt via hoesten, zoenen of nauw contact.
Hoe bijzonder is deze uitbraak?
Volgens Britse autoriteiten gaat het om een snel ontwikkelende situatie, waarbij uit voorzorg veel mensen zijn benaderd voor antibiotica en vaccinatie.
Tegelijkertijd benadrukken experts dat dit soort uitbraken zeldzaam zijn en dat het risico op bredere verspreiding beperkt is.
Is er risico voor Nederland?
Het risico is klein, dus er is altijd een risico heeft ooit een wijze immunoloog gezegd. En zo is het.
Op dit moment is er geen directe aanleiding voor ongerustheid over een uitbraak in Nederland. Maar jaarlijks krijgen in Nederland wel ongeveer 80 mensen meningokokkenziekte. En een uitbraak zoals in het Verenigd Koninkrijk kan ook in Nederland gebeuren. Alertheid blijft dus belangrijk.
Vaccinatie tegen meningokokken B
Tegen meningokokken B bestaat een vaccin. In Nederland maakt deze vaccinatie geen onderdeel uit van het Rijksvaccinatieprogramma, op een advies van de Gezondheidsraad uit 2022.
Er zijn echter uitzonderingen: bepaalde risicogroepen krijgen deze vaccinatie wél. Dit geldt onder andere voor mensen met een verminderde afweer, zonder milt of met een slecht functionerende milt, en voor mensen met specifieke medische aandoeningen waarbij het risico op een ernstig beloop verhoogd is.
Voor anderen is het vaccin in Nederland beschikbaar op eigen verzoek.
De Gezondheidsraad zal in mei 2026 opnieuw een advies over de vaccinatie tegen menB uitbrengen.
Wanneer moet je alert zijn?
Het is belangrijk om de verschillende symptomen goed te herkennen:
- - Vaak een zeer snel verloop! Binnen 6-24 uur is iemand letterlijk doodziek
- - Huidvlekjes (petechiën) horen bij bloedvergiftiging (sepsis)
- - Nekstijfheid past bij hersenvliesontsteking (meningitis)
Deze symptomen kunnen tegelijk voorkomen, maar dat hoeft zeker niet. Iemand kan dus ernstig ziek zijn zonder beide verschijnselen te hebben.
Andere belangrijke klachten zijn:
- - hoge koorts
- - ernstige hoofdpijn
- - sufheid of verwardheid
- - braken
- - buikpijn
- - spierpijn, vooral in de benen
Neem bij twijfel altijd direct contact op met een huisarts. Snelle behandeling is van levensbelang.
Volg deze link voor een volledig overzicht van de symptomen.
Goede kennis van de symptomen en tijdig handelen kunnen het verschil maken, maar bieden nooit garantie op een betere afloop. Door het snelle en heftige verloop van de ziekte is het in sommige gevallen altijd te laat en kunnen ernstige restverschijnselen of overlijden niet voorkomen worden.
Bewustwording door ervaringsverhalen
Op onze website staan verschillende verhalen van mensen die zelf meningokokkenziekte hebben doorgemaakt of van naasten. Indrukwekkende en verdrietige verhalen die veelal een goed beeld geven van de symptomen en het bewustwording over symptomen en meningokokkenziekte kunnen vergroten.
Bovenstaand bericht is gemaakt op basis van verschillende berichten in de media en onze eigen informatie. Onze bronnen:
- Algemeen Dagblad
- De Morgen
- De Telegraaf
- European Centre for Disease Prevention and Control
- Gezondheidsraad
- LINDA
- Meningitis Stichting
- NOS
- Reformatorisch Dagblad
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
- RTL Nieuws
- UK Health Security agency