Meningokokken vaccins

Inleiding

De NMS krijgt regelmatig de volgende twee vragen:

  1. "Moet ik mijn kind laten vaccineren tegen meningokokken ACWY, want hij valt buiten het vaccinatieprogramma".
  2. "Moet ik mijn kind(eren) laten vaccineren tegen meningokokken B".

De NMS kan deze vragen niet voor u beantwoorden. Wel kunnen wij u informatie geven op basis waarop u uw afweging kunt maken. Die vindt u zowel hieronder, de feiten over vaccins, als op andere delen van de website: ervaringsverhalen, informatie over de ziekte, de behandeling, de gevolgen. Ook op andere websites is informatie over vaccins te vinden, zowel positief als negatief. Kijkt u bijvoorbeeld op de website van het RIVM, dan vindt u daar feitelijke informatie die gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek. Ook kunt u informatie vinden op pagina's als stichting vaccinvrij. Wij raden u aan alle informatie goed te verifiëren met wetenschappelijk onderbouwde informatie, omdat deze niet altijd feitelijk juist blijkt te zijn, alvorens u uw afweging maakt.

Wij hopen dat u met deze informatie, een antwoord zult kunnen geven op uw eigen vragen hierboven. Als NMS zien wij dagelijks de vreselijke gevolgen van meningitis. Daarom kunnen wij alleen maar zeggen: 'de kans om meningitis/sepsis te krijgen is erg klein, de gevolgen kunnen erg groot zijn. Maar het zal je maar gebeuren".

Over meningokokken vaccins

De meningokokken bacterie bestaat uit meerdere groep. De meest bekende zijn A, B, C, E, W, Y, Z.

  • Groep A komt in Nederland niet voor. In Afrikaanse landen veroorzaakt menA (de meningitis belt), epidemieën. Dankzij een grote vaccinatiecampagne van o.a. de WHO en met hulp van de Bill & Melinda Gates Foundation wordt in Afrika tegen meningokokken A gevaccineerd: het MenAfriVac project.
  • Groep C wordt in Nederland tegen gevacccineerd sinds 2002. Dit is gebeurd nadat er een plotselinge stijging in het aantal gevallen was. Na de vaccinatie is het aantal gevallen sterk afgenomen.
  • Groepen B was van oudsher de grootste verwekker van meningokokkenziekte. Sinds het begin van de jaren 2000 nemen de aantallen af door een natuurlijk verloop, in 2017 is een zeer kleine stijging te zien.
  • Groep W kwam tot 2015 voor in Nederland. Vanaf 2015 is het aantal gevallen gaan stijgen.
  • Groepen E, Y en Z komen sporadisch voor in Nederland.

De meningokok kenmerkt zich door 'golfbewegingen'; een aantal jaren nemen aantallen toe, om vervolgens weer te dalen, en daarna weer te stijgen, te zakken etc. Dit is goed zichtbaar dankzij de registratie van het aantal meningokokkengevallen dat in Nederland bijgehouden wordt door het Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis sinds eind jaren '50.

Vaccins tegen meningokokken

Er zijn in de loop der jaren verschillende vaccins ontwikkeld tegen verschillende meningokokken groepenmeningokokken. In Nederland zijn de volgende vaccins beschikbaar:

  • Meningokokken C: NeisVacc-C. Dit vaccin werd van 2002 tot mei 2018 gebruikt voor baby's in het rijksvaccinatieprogramma.  In 2002 Zijn ook ook alle kinderen tot 18 jaar met dit vaccin gevaccineerd, in verband met een plotselinge stijging van het aantal ziektegevallen door deze variant. Zie ook /ziekte-informatie/meningitis/preventie/preventie-bacteri%C3%ABle-verwekkers
  • Meningokokken A: MenAfriVac. Dit vaccin wordt gebruikt in Afrikaanse landen. Een grote vaccinatiecampagne voor iedereen tussen de 9 maanden en 29 jaar zorgt dat het aantal gevallen van meningokokkenziekte door groep A in Afrika drastisch afneemt.
  • Meningokokken ACWY: Nimenrix en Menveo. Deze vaccins tegen menACWY bestaan al geruime tijd en werd vooral gebruikt voor reizigers naar landen met een verhoogd risico op 1 van deze types.
    Sinds mei 2018 heeft een menACWY vaccin (Nimenrix) de plaats in genomen van het vaccin tegen meningokokken C in het Nederlands Rijksvaccinatieprogramma voor kinderen van 14 maanden. Daarnaast worden in oktober 2018 tieners die tussen 1 mei en 31 december 14 jaar worden gevaccineerd. Vanaf 2019 worden alle kinderen die in dat jaar 14 jaar worden gevaccineerd. Dit in verband met de stijging van het aantal gevallen door meningokokken W. Uitgebreidere informatie over meningokokken C vaccins.
  • Meningokkken B: Bexsero. Dit vaccin is sinds 2013 geregistreerd in Nederland maar (nog) niet opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Het vaccin is op eigen kosten te verkrijgen via de huisarts maar is beperkt beschikbaar.